Drut spawalniczy jest materiałem dodatkowym stosowanym podczas wykonywania połączeń spawanych. W metodach MIG/MAG jest on podawany w sposób ciągły przez uchwyt spawalniczy i jednocześnie pełni funkcję elektrody oraz materiału tworzącego spoinę.
Dobór właściwego drutu ma bezpośredni wpływ na stabilność procesu spawania, wygląd spoiny oraz jej właściwości mechaniczne. Nie istnieje jednak jeden uniwersalny drut odpowiedni do każdego materiału. Innego materiału dodatkowego używa się do stali niestopowych, innego do stali nierdzewnej, aluminium czy połączeń różnoimiennych.
Skład chemiczny drutu zależy przede wszystkim od rodzaju materiału, który ma być spawany, oraz wymaganych właściwości gotowego połączenia.
Druty do stali niestopowych zawierają przede wszystkim żelazo oraz odpowiednio dobrane ilości m.in. manganu i krzemu. W drutach do stali nierdzewnych stosuje się natomiast zwiększoną zawartość chromu i niklu, a w niektórych gatunkach również molibdenu.
Druty aluminiowe są wykonywane ze stopów aluminium zawierających dodatki takie jak magnez, krzem lub mangan.
Dlatego określenie „drut spawalniczy” obejmuje dużą grupę materiałów dodatkowych o bardzo różnych właściwościach i zastosowaniach.
Jednym z podstawowych podziałów jest rozróżnienie drutów litych i proszkowych.
Drut lity ma jednolitą strukturę na całym przekroju. Jest powszechnie stosowany w metodach MIG/MAG do spawania stali niestopowych, niskostopowych, nierdzewnych oraz aluminium.
W większości zastosowań wymaga zewnętrznej osłony gazowej, której zadaniem jest ochrona ciekłego jeziorka spawalniczego przed działaniem atmosfery.
Rodzaj gazu dobiera się do materiału, drutu oraz parametrów procesu.
Drut proszkowy ma metalową osłonę i rdzeń zawierający odpowiednio dobrane składniki proszkowe.
W tej grupie znajdują się zarówno:
Nie należy więc utożsamiać każdego drutu proszkowego z drutem samoosłonowym.
W spawaniu konstrukcyjnych stali niestopowych i drobnoziarnistych bardzo często stosuje się druty określane handlowo jako SG2 oraz SG3.
Współcześnie można spotkać między innymi oznaczenia odpowiadające klasom G3Si1 i G4Si1.
Druty typu SG2/G3Si1 są powszechnie stosowane w pracach warsztatowych, produkcji konstrukcji stalowych i wielu typowych zastosowaniach MIG/MAG.
Druty SG3/G4Si1 zawierają więcej manganu i krzemu niż odpowiedniki z grupy G3Si1. Pierwiastki te pełnią między innymi funkcję odtleniaczy i wpływają na zachowanie materiału podczas spawania.
Nie oznacza to jednak, że SG3 jest po prostu „lepszą wersją SG2”. Dobór powinien wynikać z gatunku spawanej stali, wymaganych właściwości spoiny oraz technologii spawania.
Do spawania stali nierdzewnych stosuje się druty stopowe zawierające odpowiednio dobrane ilości chromu, niklu oraz innych pierwiastków.
Ich skład musi być dopasowany do gatunku stali podstawowej oraz warunków, w których gotowe połączenie będzie pracowało.
Przykładem jest drut ER309LSi, stosowany między innymi do wykonywania połączeń różnoimiennych – np. stali nierdzewnej ze stalą niestopową lub niskostopową.
W przypadku nierdzewki szczególnie ważne jest więc, aby nie dobierać drutu wyłącznie na podstawie średnicy czy metody spawania. Kluczowe jest również dopasowanie jego składu chemicznego.
Do spawania aluminium stosuje się materiały dodatkowe na bazie stopów aluminium.
Popularne są między innymi druty z grup:
Przykładem może być drut AlMg4,5Mn.
Przy doborze drutu aluminiowego należy brać pod uwagę przede wszystkim gatunek materiału podstawowego, wymagane właściwości mechaniczne połączenia, odporność na korozję oraz późniejszą obróbkę elementu.
Nie każdy drut aluminiowy może być stosowany zamiennie.
Druty samoosłonowe należą do grupy drutów proszkowych.
Podczas spawania składniki znajdujące się wewnątrz drutu uczestniczą w ochronie jeziorka spawalniczego przed działaniem atmosfery. Dzięki temu nie jest wymagane doprowadzanie zewnętrznego gazu osłonowego.
Rozwiązanie takie jest przydatne szczególnie podczas prac montażowych, naprawczych oraz w miejscach, w których korzystanie z butli gazowej jest niewygodne.
Przykładem tego typu materiału jest E71T-GS.
Przy drutach samoosłonowych trzeba zwrócić szczególną uwagę na zalecenia producenta dotyczące biegunowości, napięcia i prędkości podawania drutu. Parametry nie powinny być przenoszone automatycznie z drutów litych MIG/MAG.
Wiele stalowych drutów spawalniczych posiada cienką powłokę miedzianą.
Miedziowanie może poprawiać przewodzenie prądu, podawanie drutu oraz chronić jego powierzchnię podczas magazynowania.
Nie oznacza to jednak, że drut niemiedziowany jest materiałem niższej jakości.
Na rynku stosuje się również wysokiej jakości druty niemiedziowane, których powierzchnia i technologia produkcji pozwalają uzyskać stabilne podawanie i prawidłowy przebieg procesu spawania.
Dlatego obecność powłoki miedzianej należy traktować jako jedną z cech konstrukcyjnych drutu, a nie jako prosty wyznacznik jego jakości.
Do najczęściej spotykanych średnic należą między innymi:
0,6 mm, 0,8 mm, 1,0 mm, 1,2 mm i 1,6 mm.
Średnica wpływa na zakres prądu spawania, ilość podawanego materiału oraz możliwość prawidłowego prowadzenia procesu.
Do cieńszych elementów często stosuje się druty o mniejszej średnicy, natomiast wraz ze wzrostem grubości materiału i wymaganej wydajności można stosować większe średnice.
Nie należy jednak dobierać drutu wyłącznie na zasadzie:
cienka blacha = cienki drut, gruba blacha = gruby drut.
Znaczenie mają również:
Najbezpieczniej rozpocząć od określenia materiału, który będzie spawany.
| Materiał / zastosowanie | Przykładowy rodzaj drutu | Typowe zastosowanie |
|---|---|---|
| Stal niestopowa | SG2 / G3Si1 | Konstrukcje stalowe, warsztaty, produkcja |
| Stal niestopowa i niskostopowa | SG3 / G4Si1 | Konstrukcje wymagające odpowiednio dobranych właściwości stopiwa |
| Stal nierdzewna | np. 308LSi, 316LSi | Spawanie odpowiednich gatunków stali nierdzewnej |
| Stal nierdzewna + stal niestopowa | 309LSi | Połączenia różnoimienne |
| Aluminium | np. AlMg, AlSi, AlMgMn | Konstrukcje i elementy aluminiowe |
| Spawanie bez zewnętrznego gazu | Drut samoosłonowy, np. E71T-GS | Montaż, naprawy, prace terenowe |
| Blachy ocynkowane | Drut do lutospawania | Połączenia wykonywane przy ograniczonym oddziaływaniu cieplnym |
Tabela jest punktem wyjścia. Ostateczny dobór powinien uwzględniać dokładny gatunek materiału, wymagania konstrukcyjne oraz zalecenia producenta materiału dodatkowego.
Osobną grupę stanowią materiały stosowane do lutospawania.
Proces przebiega przy niższej temperaturze niż klasyczne spawanie stali, dlatego ogranicza nagrzewanie i odkształcenia elementów.
Lutospawanie jest stosowane między innymi przy cienkich blachach oraz elementach ocynkowanych, ponieważ pozwala ograniczyć uszkodzenia powłoki cynkowej w porównaniu z tradycyjnym spawaniem.
Drut spawalniczy nie jest jedynie materiałem, który „wypełnia szczelinę” pomiędzy łączonymi elementami.
Jego skład, średnica, budowa oraz sposób zastosowania wpływają na:
Dlatego dobór drutu powinien zawsze rozpoczynać się od określenia co spawamy, jaką metodą i jakie właściwości ma mieć gotowe połączenie.
Dopiero na tej podstawie można dobrać właściwy gatunek drutu, jego średnicę, gaz osłonowy oraz parametry spawania.
Opracowanie merytoryczne: zespół Koronet Sp. z o.o.
Ostatnia aktualizacja: 16 września 2026 r.