Kształt, grubość i barwa wiórów mogą pomóc ocenić przebieg cięcia piłą taśmową. Wióry należy jednak traktować jako wskazówkę diagnostyczną, a nie jedyną podstawę do zmiany ustawień. Na sposób ich formowania wpływają między innymi prędkość taśmy, posuw, podziałka i geometria uzębienia, rodzaj materiału, stan piły oraz chłodzenie.
Równomiernie zwinięte wióry zazwyczaj świadczą o prawidłowym przebiegu skrawania. Bardzo drobne lub rozkruszone mogą wskazywać na zbyt małe obciążenie zębów, natomiast grube i mocno sprasowane – na nadmierny posuw. W obu przypadkach należy sprawdzić również pozostałe parametry oraz stan piły.
Zmiana barwy wiórów ze srebrzystej na brązową, fioletową lub niebieskawą może świadczyć o wzroście temperatury w strefie cięcia. Powodem może być zbyt duża prędkość taśmy, niewłaściwy posuw, stępione uzębienie lub niedostateczne chłodzenie. Przed wprowadzeniem korekty należy odnieść się do zaleceń producenta piły i maszyny.
Pojemność wrębu między zębami piły ma duży wpływ na jakość cięcia. Jeśli podczas cięcia wiór dostaje się do wrębu, zwija się ciasno i wypada z niego tuż za materiałem. Jeśli wiór jest gruby, może zapchać wrąb i zostać wyciągniętym przy kolejnym wejściu w materiał. Może wtedy dojść do wykruszania zębów albo powstawania szczerb w rzazie.
Wrąb to przestrzeń pomiędzy sąsiednimi zębami piły taśmowej. Podczas cięcia powstający wiór zwija się w tej przestrzeni i jest w niej transportowany do momentu wyjścia zęba z materiału. Po opuszczeniu rzazu powinien zostać usunięty z wrębu, między innymi przez szczotkę do wiórów i strumień chłodziwa.
Wrąb musi mieć wystarczającą pojemność, aby pomieścić wióry powstające podczas przejścia zęba przez cały przekrój materiału. Jeżeli przestrzeń międzyzębna zostanie przepełniona, wióry ulegają zagęszczeniu i mogą nie zostać prawidłowo odprowadzone poza strefę cięcia. Część z nich może pozostać pomiędzy zębami i zostać ponownie wciągnięta do rzazu.
Przepełnienie wrębów zwiększa obciążenie uzębienia i może prowadzić do wyłamywania zębów, drgań piły, odchylenia rzazu od linii cięcia oraz pogorszenia jakości powierzchni. Problem może wynikać między innymi ze zbyt dużego posuwu, zastosowania zbyt drobnej podziałki uzębienia albo nieprawidłowego działania szczotki usuwającej wióry.
Dlatego podziałkę uzębienia należy dobierać przede wszystkim do długości drogi, jaką piła pokonuje w przecinanym materiale. Im większy przekrój materiału, tym większa ilość wiórów musi zostać pomieszczona i odprowadzona przez wręby.
Prawidłowe wypełnienie wrębu
Wiór mieści się w przestrzeni międzyzębnej i zostaje wyniesiony poza materiał.
Przepełnienie wrębu
Nagromadzony wiór nie jest prawidłowo odprowadzany i może zostać ponownie wciągnięty do rzazu.
Opracowanie merytoryczne: zespół Koronet Sp. z o.o.
Ostatnia aktualizacja: 5 sierpnia 2026 r.
Wyłączny dystrybutor na rynek polski
