Otwornice występują w wielu odmianach różniących się budową, materiałem części skrawającej oraz przeznaczeniem. Wybór odpowiedniego rodzaju narzędzia powinien zależeć przede wszystkim od materiału obrabianego, średnicy i głębokości wykonywanego otworu oraz intensywności pracy.
Nie każda otwornica będzie pracowała jednakowo dobrze w stali, drewnie czy tworzywach sztucznych. Różnice w geometrii zębów i materiale ostrzy mają bezpośredni wpływ na trwałość narzędzia, szybkość skrawania oraz jakość wykonywanego otworu.
Otwornice bimetalowe składają się z dwóch materiałów o różnych właściwościach. Korpus wykonywany jest z bardziej sprężystej stali, natomiast część skrawającą tworzą zęby ze stali szybkotnącej HSS.
Takie połączenie zapewnia zarówno odporność zębów na temperaturę i zużycie, jak i większą odporność całego narzędzia na drgania oraz obciążenia mechaniczne.
Otwornice bimetalowe są rozwiązaniem uniwersalnym. W zależności od konstrukcji i geometrii zębów mogą być stosowane między innymi do:
Zakres zastosowania konkretnej otwornicy powinien być jednak zawsze zgodny z zaleceniami dotyczącymi danego narzędzia.
Otwornice TCT (Tungsten Carbide Tipped) posiadają część skrawającą wykonaną z węglika spiekanego.
Materiał ten charakteryzuje się dużą twardością oraz wysoką odpornością na ścieranie. Dzięki temu otwornice TCT mogą być stosowane podczas obróbki materiałów powodujących szybkie zużywanie tradycyjnych ostrzy.
W zależności od konstrukcji mogą być przeznaczone między innymi do wykonywania otworów w:
Ich zaletą jest przede wszystkim wysoka trwałość części skrawającej i stabilność pracy, szczególnie podczas seryjnego wykonywania otworów.
Otwornice przeznaczone do metalu muszą być przystosowane do znacznie większych oporów skrawania oraz temperatur występujących podczas wiercenia.
Do tej grupy należą między innymi otwornice bimetalowe oraz TCT. Wybór pomiędzy nimi zależy od rodzaju metalu, jego grubości, wymaganej średnicy otworu i częstotliwości pracy.
W przypadku metalu szczególnie ważne jest również zachowanie właściwej prędkości obrotowej oraz odpowiednie chłodzenie lub smarowanie, jeżeli wymaga tego dany materiał i sposób obróbki.
Otwornice przeznaczone do drewna mają geometrię zębów dostosowaną do szybkiego usuwania materiału o znacznie mniejszej twardości niż stal.
Stosuje się je między innymi do wykonywania otworów w:
Otwornicy przeznaczonej wyłącznie do drewna nie należy stosować do obróbki metalu. Nieodpowiednia geometria oraz materiał ostrzy mogą doprowadzić do bardzo szybkiego zużycia lub uszkodzenia narzędzia.
Do wykonywania otworów w tworzywach sztucznych można stosować otwornice przystosowane do tego typu materiałów lub narzędzia uniwersalne, których producent dopuszcza takie zastosowanie.
Najważniejszym problemem podczas obróbki tworzyw jest nadmierne nagrzewanie materiału. Zbyt wysoka prędkość skrawania może prowadzić do jego topienia, deformowania krawędzi oraz pogorszenia jakości otworu.
Dlatego oprócz rodzaju otwornicy istotne znaczenie mają także właściwie dobrane parametry pracy.
Wiele otwornic współpracuje z wiertłem pilotującym, którego zadaniem jest ustalenie osi wykonywanego otworu i stabilne rozpoczęcie pracy.
Wiertło pilotujące:
Rozwiązanie to jest szczególnie przydatne podczas pracy wiertarką ręczną oraz przy wykonywaniu otworów o większych średnicach.
Niektóre konstrukcje mogą pracować bez klasycznego wiertła pilotującego. W takim przypadku prowadzenie narzędzia może odbywać się za pomocą innego systemu mocowania, prowadnicy lub odpowiednio ustabilizowanej maszyny.
Tego rodzaju rozwiązania wymagają szczególnie dokładnego ustawienia narzędzia przed rozpoczęciem skrawania.
Otwornice różnią się również maksymalną głębokością cięcia.
Parametr ten określa maksymalną grubość materiału, przez który otwornica może przejść podczas jednego cyklu pracy. Dlatego przed zakupem należy sprawdzić nie tylko średnicę narzędzia, ale również jego głębokość roboczą.
Ma to szczególne znaczenie podczas wykonywania otworów w grubych płytach, profilach oraz elementach konstrukcyjnych.
Przed wyborem otwornicy warto określić:
Dopiero zestawienie tych parametrów pozwala właściwie dobrać konstrukcję otwornicy.
Nieprawidłowo dobrana otwornica może nie tylko szybciej się zużywać. Może również powodować:
Rodzaj otwornicy powinien więc wynikać przede wszystkim z materiału i warunków pracy, a nie wyłącznie z wymaganej średnicy otworu.