Drut rdzeniowy, nazywany również drutem proszkowym, jest materiałem dodatkowym stosowanym w spawaniu, którego budowa różni się od klasycznego drutu litego.
Zamiast jednolitego metalowego przekroju składa się z metalowej osłony oraz znajdującego się wewnątrz rdzenia. Skład tego rdzenia zależy od rodzaju i przeznaczenia drutu. Może on zawierać między innymi składniki mineralne, odtleniające, stopowe oraz substancje wpływające na stabilność łuku i powstawanie żużla.
W przypadku drutów topnikowych proces ten określany jest jako FCAW (Flux Cored Arc Welding).
Nazwa wynika bezpośrednio z jego konstrukcji.
Klasyczny drut lity jest wykonany z metalu w całym przekroju. Drut proszkowy ma natomiast postać metalowej rurki lub odpowiednio uformowanej taśmy, której wnętrze zawiera mieszaninę składników tworzących rdzeń.
Podczas spawania składniki rdzenia mogą:
Dokładne działanie rdzenia zależy jednak od rodzaju zastosowanego drutu.
To jedno z najważniejszych rozróżnień.
Druty rdzeniowe gazowe wymagają doprowadzenia zewnętrznego gazu osłonowego. W zależności od klasyfikacji drutu może być stosowany między innymi:
Gaz chroni ciekłe jeziorko spawalnicze przed kontaktem z atmosferą.
Druty samoosłonowe nie wymagają natomiast butli z gazem. Składniki znajdujące się w ich rdzeniu podczas spawania wytwarzają osłonę potrzebną do ochrony obszaru spawania.
Dlatego określenia „drut rdzeniowy” i „drut samoosłonowy” nie oznaczają tego samego. Drut samoosłonowy jest jednym z rodzajów drutów rdzeniowych.
| Cecha | Drut lity | Drut rdzeniowy gazowy | Drut rdzeniowy samoosłonowy |
|---|---|---|---|
| Budowa | Jednolity metalowy przekrój | Metalowa osłona z rdzeniem wewnętrznym | Metalowa osłona z rdzeniem zawierającym składniki wytwarzające osłonę podczas spawania |
| Zewnętrzny gaz osłonowy | Tak | Tak – zgodnie z klasyfikacją drutu, np. CO₂ lub odpowiednia mieszanka Ar/CO₂ | Nie |
| Powstawanie żużla | Zwykle nie | Tak – w przypadku drutów topnikowych | Tak |
| Typowe zastosowanie | Spawanie warsztatowe, produkcyjne i zautomatyzowane | Konstrukcje stalowe, produkcja przemysłowa, długie spoiny i prace wymagające wysokiej wydajności | Prace montażowe i terenowe, szczególnie tam, gdzie użycie butli z gazem jest utrudnione |
| Praca na zewnątrz | Ograniczona – wiatr może zakłócać osłonę gazową | Ograniczona – wymaga skutecznej osłony gazowej | Lepsza przy pracach terenowych, ponieważ nie korzysta z zewnętrznego gazu osłonowego |
| Przykład oznaczenia | np. G3Si1, G4Si1 | np. E71T-1C | np. E71T-GS lub E71T-11 |
Po zajarzeniu łuku metalowa osłona drutu oraz jego rdzeń zaczynają się topić.
Metal tworzy stopiwo, natomiast składniki rdzenia wpływają na przebieg procesu spawania. W przypadku popularnych drutów rutylowych pomagają uzyskać stabilny łuk, dobre formowanie spoiny oraz żużel zabezpieczający jej powierzchnię podczas krzepnięcia.
Po ostygnięciu żużel należy usunąć przed wykonaniem kolejnego ściegu lub dalszą obróbką połączenia.
W przeciwieństwie do drutu samoosłonowego gazowy drut rdzeniowy nie może pracować bez odpowiedniej zewnętrznej osłony gazowej.
Zakres zastosowania zależy od składu i klasyfikacji konkretnego drutu.
Druty rdzeniowe produkowane są między innymi do spawania:
Dlatego przed zastosowaniem drutu należy sprawdzić jego klasyfikację, wymagany gaz osłonowy, pozycje spawania oraz zakres materiałów podstawowych.
Popularnym przykładem gazowego drutu rdzeniowego jest drut o klasyfikacji AWS A5.20 E71T-1C.
Jest to drut przeznaczony przede wszystkim do spawania stali niestopowych oraz konstrukcyjnych o odpowiedniej klasie wytrzymałości, stosowanych między innymi w konstrukcjach stalowych, produkcji maszyn, zbiorników i innych elementów spawanych.
Oznaczenie C wskazuje na klasyfikację drutu przy zastosowaniu osłony 100% CO₂.
Jeżeli producent podaje dodatkowo klasyfikację E71T-1M, drut może być również klasyfikowany do pracy z odpowiednią mieszanką gazową Ar/CO₂.
Nie należy jednak zakładać, że każdy drut E71T-1C może być stosowany z obydwoma rodzajami gazu – zawsze należy sprawdzić dokumentację konkretnego produktu.
Jedną z najważniejszych zalet drutów rdzeniowych jest możliwość uzyskania wysokiej wydajności stapiania, dlatego są chętnie stosowane przy wykonywaniu długich spoin oraz w produkcji seryjnej.
W zależności od rodzaju drutu mogą zapewniać również:
Nie są to jednak cechy identyczne dla wszystkich drutów rdzeniowych. Zależą od konstrukcji drutu, rodzaju rdzenia, parametrów spawania oraz zastosowanego gazu osłonowego.
To zależy od rodzaju drutu.
Drut rdzeniowy może być:
gazowy – wymaga zewnętrznej osłony, np. CO₂ albo odpowiedniej mieszanki Ar/CO₂,
lub
samoosłonowy – nie wymaga zewnętrznego gazu osłonowego.
Dlatego przed rozpoczęciem spawania nie wystarczy sprawdzić, że na szpuli znajduje się „drut proszkowy”. Trzeba odczytać jego pełne oznaczenie i zalecenia producenta.
Wybór niewłaściwego gazu lub spawanie bez gazu drutem wymagającym zewnętrznej osłony może prowadzić między innymi do porowatości spoiny, niestabilnej pracy łuku oraz pogorszenia właściwości połączenia.
Opracowanie merytoryczne: zespół Koronet Sp. z o.o.
Ostatnia aktualizacja: 18 września 2026 r.