Wykonanie trwałego i odpornego na korozję złącza wymaga czegoś więcej niż poprawnego prowadzenia palnika. Warto więc zastanowić się, jak spawać stal nierdzewną. 7 najważniejszych zasad obejmuje m.in. rozpoznanie gatunku materiału, dobór spoiwa i gazu osłonowego, kontrolę ilości wprowadzanego ciepła oraz właściwe przygotowanie powierzchni. Spawanie stali nierdzewnej wymaga szczególnej uwagi, ponieważ przegrzanie lub zanieczyszczenie materiału może pogorszyć jego właściwości, w tym odporność korozyjną.
Stal nierdzewna występuje w wielu gatunkach różniących się zachowaniem podczas spawania. Innego podejścia wymagają popularne stale austenityczne 304 i 316, a innego stale ferrytyczne, martenzytyczne czy duplex. Od gatunku zależą m.in. dopuszczalne parametry spawania nierdzewki, ilość ciepła wprowadzanego do materiału, dobór spoiwa i wymagania dotyczące temperatury międzyściegowej.
Spoiwo powinno odpowiadać składowi chemicznemu materiału podstawowego oraz rodzajowi połączenia. W typowych zastosowaniach wykorzystuje się m.in.:
Takich wskazówek nie należy jednak traktować jako uniwersalnej tabeli. Druty MIG do stali nierdzewnej i druty TIG do nierdzewki trzeba dobierać z uwzględnieniem wymagań technologicznych konkretnego złącza.
Ważną zasadą w spawalnictwie nierdzewki jest niedopuszczanie do kontaktu jej powierzchni z drobinami stali węglowej. Mogą zostać przeniesione np. przez szczotkę lub tarczę ścierną używaną wcześniej do zwykłej stali. Pozostawione cząstki żelaza mogą z czasem korodować i tworzyć miejscowe ogniska rdzy.
Do przygotowania elementów warto używać osobnych szczotek ze stali nierdzewnej i materiałów ściernych do INOX. Powierzchnię należy również dokładnie odtłuścić.
Osoby zastanawiające się, jak spawać stal nierdzewną TIG, powinny pamiętać, że metoda ta daje dużą kontrolę nad łukiem i jeziorkiem spawalniczym. Sprawdza się szczególnie przy cienkich elementach, rurach, warstwach graniowych i połączeniach o wysokich wymaganiach jakościowych.
Spawanie nierdzewki MIG/MAG zapewnia natomiast większą wydajność i prędkość wykonywania spoin. Z tego względu znajduje zastosowanie w produkcji oraz przy długich połączeniach. O wyborze metody powinny decydować grubość materiału, typ złącza, pozycja spawania, wymagana jakość oraz oczekiwana wydajność.
Osłona gazowa wpływa na stabilność łuku, wygląd spoiny, liczbę odprysków i stopień utlenienia. W TIG najczęściej stosuje się argon. Przy MIG/MAG wykorzystuje się odpowiednio dobrane mieszanki do stali nierdzewnych, zwykle bazujące na argonie z niewielkim udziałem składnika aktywnego.
Gaz do spawania nierdzewki nie powinien być wybierany automatycznie na podstawie mieszanki stosowanej do zwykłej stali konstrukcyjnej. Trzeba uwzględnić proces, rodzaj drutu oraz wymagania technologiczne.
Zbyt duża ilość ciepła może powodować przebarwienia, odkształcenia i niekorzystne zmiany w strefie wpływu ciepła, a w określonych warunkach również pogorszenie odporności korozyjnej. Parametry spawania nierdzewki należy więc ustalać tak, aby uzyskać wymagane wtopienie bez nadmiernego nagrzewania elementu.
Nie istnieje jedna uniwersalna wartość natężenia prądu odpowiednia dla każdej nierdzewki. Znaczenie mają m.in. grubość materiału, średnica spoiwa, metoda, rodzaj złącza, pozycja spawania oraz prędkość prowadzenia palnika.
Przy połączeniach z pełnym przetopem, zwłaszcza w rurach i instalacjach, ochrony może wymagać również grań spoiny. Podczas TIG stosuje się w tym celu osłonę gazową od strony grani, określaną jako back purging. Ogranicza ona kontakt rozgrzanego metalu z tlenem i nadmierne utlenianie powierzchni.
Po spawaniu trzeba także ocenić przebarwienia cieplne. W zależności od wymagań mogą być usuwane mechanicznie, poprzez trawienie lub czyszczenie elektrochemiczne. Prawidłowe spawalnictwo stali nierdzewnej obejmuje więc cały proces – od identyfikacji materiału po obróbkę gotowego złącza.
Można wykorzystać technologię TIG lub MIG/MAG. TIG zapewnia wysoką kontrolę procesu i dobrze sprawdza się przy cienkich elementach oraz rurach. MIG/MAG warto rozważyć, gdy istotna jest większa wydajność wykonywania połączeń.
W TIG najczęściej wykorzystuje się argon. W MIG/MAG stosuje się odpowiednio dobrane mieszanki do stali nierdzewnych, zazwyczaj na bazie argonu z niewielkim dodatkiem składnika aktywnego.
Jedną z przyczyn może być zanieczyszczenie powierzchni cząstkami stali węglowej. Znaczenie mają również nadmierne utlenienie, przegrzanie materiału oraz niewłaściwa obróbka powierzchni po wykonaniu spoiny.