Otwornica to narzędzie skrawające przeznaczone do wykonywania otworów o większych średnicach w różnych materiałach, w szczególności w metalu. W odróżnieniu od klasycznego wiertła, które usuwa cały materiał z wnętrza otworu, otwornica skrawa materiał wyłącznie na obwodzie. W środku pozostaje rdzeń, który po zakończeniu wiercenia może zostać usunięty mechanicznie.
Takie rozwiązanie pozwala znacząco ograniczyć ilość usuwanego materiału, zmniejszyć obciążenie maszyny oraz zachować większą stabilność procesu przy wykonywaniu otworów o dużej średnicy.
Do czego służy otwornica?
Otwornice stosowane są wszędzie tam, gdzie wymagane jest wykonanie otworu o precyzyjnie określonej średnicy, przy jednoczesnym zachowaniu kontroli nad procesem wiercenia. Narzędzia te wykorzystywane są m.in. do:
-
wykonywania otworów montażowych,
-
przygotowywania przepustów technologicznych,
-
wiercenia w blachach, profilach i rurach metalowych,
-
prac instalacyjnych i konstrukcyjnych,
-
obróbki elementów wymagających powtarzalności wymiarowej.
Zastosowanie otwornicy pozwala uzyskać równą krawędź otworu oraz ograniczyć konieczność dodatkowej obróbki wykańczającej.
Czym różni się otwornica od wiertła?
Podstawowa różnica pomiędzy otwornicą a klasycznym wiertłem dotyczy sposobu usuwania materiału.
Wiertło skrawa materiał na całej powierzchni otworu, co przy większych średnicach wiąże się z wysokim obciążeniem narzędzia, wzrostem temperatury oraz zwiększonym zużyciem energii. Otwornica natomiast pracuje jedynie na obwodzie, dzięki czemu proces jest bardziej efektywny przy dużych średnicach.
W praktyce oznacza to, że:
-
wiertła sprawdzają się przy mniejszych średnicach,
-
otwornice są preferowanym rozwiązaniem przy otworach o większym przekroju.
Z jakich elementów składa się otwornica?
Typowa otwornica składa się z kilku podstawowych elementów konstrukcyjnych:
-
korpusu w kształcie korony,
-
ostrzy rozmieszczonych na obwodzie,
-
otworów wyrzutowych umożliwiających usuwanie wiórów,
-
wiertła pilotującego (w zależności od konstrukcji),
-
chwytu umożliwiającego mocowanie w uchwycie maszyny.
Każdy z tych elementów ma wpływ na stabilność pracy, dokładność otworu oraz żywotność narzędzia.
Dlaczego otwornice stosuje się przy większych średnicach?
Wraz ze wzrostem średnicy otworu rośnie ilość materiału, który musiałby zostać usunięty przy użyciu klasycznego wiertła. Otwornice pozwalają ograniczyć ten problem, ponieważ skrawają tylko wąski pierścień materiału.
Dzięki temu:
-
zmniejsza się zapotrzebowanie na moment obrotowy,
-
spada temperatura pracy,
-
ograniczane są drgania,
-
poprawia się kontrola nad procesem wiercenia.
To właśnie dlatego otwornice są standardowym narzędziem przy wykonywaniu większych otworów w metalu.
W jakich materiałach stosuje się otwornice?
Otwornice mogą być stosowane w różnych materiałach, jednak kluczowe znaczenie ma dobór odpowiedniego typu narzędzia. W zależności od konstrukcji i rodzaju ostrzy, otwornice wykorzystywane są do obróbki:
-
stali konstrukcyjnych,
-
profili stalowych,
-
rur metalowych,
-
blach o różnych grubościach,
-
wybranych stopów metali.
Dobór konkretnej otwornicy powinien zawsze uwzględniać materiał, jego grubość oraz parametry pracy maszyny.
Kiedy stosowanie otwornicy ma największy sens?
Otwornice są najbardziej efektywne w sytuacjach, gdy:
-
wymagany jest otwór o większej średnicy,
-
istotna jest powtarzalność wymiarowa,
-
konieczne jest ograniczenie obciążenia narzędzia,
-
ważna jest jakość krawędzi otworu,
-
proces wiercenia musi być stabilny i kontrolowany.
W takich warunkach otwornica stanowi rozwiązanie bardziej racjonalne niż klasyczne wiercenie pełnym wiertłem.
