Drut CuSi3 jest materiałem dodatkowym na bazie miedzi, stosowanym przede wszystkim do lutospawania metodą MIG. Szczególnie dobrze sprawdza się przy łączeniu cienkich blach stalowych oraz elementów ocynkowanych, dlatego jest szeroko wykorzystywany m.in. w naprawach i produkcji karoserii samochodowych.
W porównaniu z klasycznym spawaniem stali lutospawanie CuSi3 pozwala pracować przy mniejszym obciążeniu cieplnym materiału. Ogranicza to odkształcenia cienkich elementów oraz zmniejsza ryzyko nadmiernego uszkodzenia warstwy cynku znajdującej się w pobliżu wykonywanego połączenia.
CuSi3 jest stopem miedzi z dodatkiem krzemu i manganu. Według normy EN ISO 24373 materiał ten występuje jako S Cu 6560 (CuSi3Mn1), natomiast według AWS A5.7 jako ERCuSi-A.
Typowy skład drutu obejmuje:
Dokładna zawartość poszczególnych pierwiastków może nieznacznie różnić się w zależności od producenta i przyjętych tolerancji normy. Przykładowo ESAB podaje około 3% Si i 0,9% Mn, natomiast Lincoln Electric dla jednego z drutów CuSi3 podaje 3,4% Si i 1,1% Mn.
Dodatek krzemu wpływa m.in. na właściwości technologiczne stopiwa i jego rozpływanie się podczas wykonywania połączenia. Charakterystyczne właściwości stopu CuSi3 ułatwiają uzyskanie płynnego, estetycznego lica połączenia.
| Parametr | CuSi3 |
|---|---|
| Typ materiału | Stop miedzi z krzemem i manganem |
| Oznaczenie EN ISO 24373 | S Cu 6560 (CuSi3Mn1) |
| Oznaczenie AWS A5.7 | ERCuSi-A |
| Główne składniki | Cu – baza stopu, ok. 3% Si, ok. 1% Mn |
| Zakres topnienia | ok. 910–1025°C |
| Gaz osłonowy | Najczęściej czysty argon |
| Główne zastosowanie | Lutospawanie cienkich blach stalowych i elementów ocynkowanych |
| Najważniejsze zalety | Mniejsze odkształcenia, ograniczenie uszkodzenia warstwy cynku, dobre rozpływanie stopiwa |
CuSi3 nie ma jednej temperatury topnienia. Jako stop przechodzi ze stanu stałego w ciekły w określonym zakresie temperatur:
Oznacza to, że proces topnienia rozpoczyna się w temperaturze około 910°C, a całkowite przejście stopu w stan ciekły następuje przy około 1025°C.
W lutospawaniu nie doprowadza się do pełnego stopienia łączonej blachy stalowej w taki sposób jak podczas klasycznego spawania. Topi się przede wszystkim materiał dodatkowy CuSi3, który zwilża powierzchnię łączonych elementów.
Dzięki mniejszej ilości ciepła wprowadzanego do materiału można ograniczyć:
Właśnie dlatego CuSi3 znalazł szerokie zastosowanie przy lutospawaniu cienkich blach ocynkowanych.
Podczas klasycznego spawania stali ocynkowanej wysoka temperatura może powodować intensywne odparowanie cynku znajdującego się w strefie połączenia.
W lutospawaniu CuSi3 ilość ciepła wprowadzanego do materiału jest mniejsza, dlatego proces pozwala ograniczyć uszkodzenie powłoki cynkowej oraz zmniejszyć odkształcenia cienkiej blachy.
Nie oznacza to jednak, że cynk pozostaje całkowicie nienaruszony. Powłoka znajdująca się bezpośrednio w strefie działania łuku nadal jest poddawana wysokiej temperaturze.
Dlatego jedną z najważniejszych zalet lutospawania CuSi3 nie jest „brak uszkodzenia ocynku”, lecz ograniczenie jego degradacji w porównaniu z klasycznym spawaniem.
Stop CuSi3 charakteryzuje się dobrą odpornością na korozję. Nie oznacza to jednak, że zastosowanie tego drutu automatycznie zabezpiecza cały łączony element przed rdzewieniem.
W przypadku lutospawania blachy ocynkowanej istotną zaletą jest możliwość ograniczenia uszkodzenia warstwy cynku. Odporność całego połączenia zależy jednak również od:
Samo zastosowanie drutu CuSi3 nie zastępuje więc prawidłowego zabezpieczenia antykorozyjnego elementu.
Najczęściej stosowanym gazem osłonowym przy lutospawaniu CuSi3 jest czysty argon – Ar 100%, oznaczony według EN ISO 14175 jako I1.
Gaz osłonowy chroni jeziorko ciekłego metalu przed wpływem atmosfery oraz pozwala utrzymać stabilny przebieg procesu. Dobór parametrów prądu, napięcia i prędkości podawania drutu należy dostosować do średnicy drutu, grubości materiału, rodzaju urządzenia oraz sposobu prowadzenia procesu.
CuSi3 jest przede wszystkim materiałem stosowanym do lutospawania i spawania stopów miedzi oraz do wykonywania połączeń z udziałem stali.
Typowe zastosowania obejmują:
Blachy stalowe ocynkowane
To jedno z najważniejszych zastosowań CuSi3. Mniejsze obciążenie cieplne pomaga ograniczyć odkształcenia cienkich elementów oraz degradację warstwy cynku.
Blachy stalowe niepowlekane
CuSi3 może być stosowany również do lutospawania cienkich blach stalowych bez powłoki cynkowej.
Miedź i wybrane stopy miedzi
CuSi3 znajduje zastosowanie przy łączeniu miedzi oraz stopów miedziowo-krzemowych i miedziowo-cynkowych.
Połączenia różnoimienne
Materiał może być stosowany również w wybranych połączeniach stali z miedzią oraz przy napawaniu stali.
Należy jednak pamiętać, że możliwość technologicznego wykonania połączenia nie oznacza automatycznie, że CuSi3 będzie najlepszym materiałem dodatkowym do każdego zastosowania. Dobór drutu powinien uwzględniać rodzaj materiałów, wymaganą wytrzymałość złącza oraz warunki jego późniejszej pracy.
Najbardziej charakterystycznym zastosowaniem CuSi3 jest branża motoryzacyjna, szczególnie produkcja i naprawa elementów karoserii wykonanych z cienkiej blachy ocynkowanej.
Drut może być używany m.in. przy łączeniu:
CuSi3 jest szczególnie przydatny wszędzie tam, gdzie oprócz trwałości połączenia znaczenie ma ograniczenie ilości ciepła wprowadzanego do cienkiego materiału.
Najważniejsza różnica dotyczy sposobu tworzenia połączenia.
Podczas klasycznego spawania dochodzi do stopienia krawędzi materiału podstawowego oraz materiału dodatkowego. W lutospawaniu MIG materiał podstawowy nie jest topiony w takim zakresie – stopieniu ulega przede wszystkim drut CuSi3, który zwilża powierzchnie łączonych elementów i tworzy połączenie.
Dzięki temu lutospawanie pozwala ograniczyć ilość ciepła wprowadzanego do elementu.
W przypadku cienkich i ocynkowanych blach daje to kilka praktycznych korzyści:
Nie należy jednak traktować lutospawania jako bezpośredniego zamiennika spawania w każdej konstrukcji. Wymagania dotyczące wytrzymałości złącza i technologia wykonania muszą być dostosowane do konkretnego zastosowania.
Największą zaletą CuSi3 jest możliwość wykonywania połączeń przy mniejszym obciążeniu cieplnym niż podczas klasycznego spawania stali.
Ma to szczególne znaczenie podczas pracy z cienkimi blachami oraz elementami ocynkowanymi, gdzie nadmierne nagrzanie może prowadzić do odkształceń i uszkodzenia powłoki ochronnej.
Dlatego CuSi3 jest jednym z podstawowych materiałów stosowanych do lutospawania MIG w blacharstwie samochodowym oraz innych pracach wymagających łączenia cienkich elementów stalowych.
Przy właściwie dobranych parametrach procesu pozwala uzyskać estetyczne połączenie, ograniczyć deformację materiału i zmniejszyć zakres uszkodzenia powłoki cynkowej.
Opracowanie merytoryczne: zespół Koronet Sp. z o.o.
Ostatnia aktualizacja: 17 września 2026 r.